Lucifer Effect / Efekt Lucyfera

Moje zainteresowanie psychologią rozpoczęło się w momencie gdy przeczytałem w gazecie artykuł na temat tortur w Amerykańskim więzieniu Abu Ghraib. Znalazłem w nim odniesienie do książki napisanej przez Philip’a Zimbardo – Psychologa Amerykańskiego, który jest znany z przeprowadzenia eksperymentu w Staffordzkim Uniwersytecie, na którym wykładał.

Na podstawie zajść w powyższym eksperymencie powstała książka zatytułowana “Lucifer Effect”, w języku polskim “Efekt Lucyfera” – The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil

Książka opisuje sposób, w jaki zwykli, dobrzy ludzie przeistaczają się w ludzi zdolnych czynić rzeczy, których nie bylibyśmy w stanie sobie wyobrazić. Na podstawie wielu historycznych oraz nie dawnych wydarzeń wysuwa kilka czynników, które powodują tę zmianę:

1. Bezmyślne stawianie pierwszego małe kroku
2. Dehumanizacja innych
3. Anonimowość
4. Zmniejszenie osobistej odpowiedzialności
5. Ślepe posłuszeństwo wobec autorytetu
6. Bezkrytyczne przystosowanie do norm panujących w grupie
7. Pasywna tolerancja zła poprzez bezczynność bądź obojętność
8. Po części nowa, nieznana sytuacja

Występowanie każdego czynnika zwiększa skłonność jednostki do drastycznego zachowania. Przykładowo; dehumanizacja występuje niemalże na każdej wojnie (“żółtki”;”karaluchy”). Osobie dokonującej zabójstwa łatwiej jest myśleć iż zabił “żółtka” niż człowieka.

Zainteresowanych przebiegiem wyżej wymienionych procesów odsyłam do zakupu książki. Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie poświęconej książce: www.lucifereffect.com

Philip Zimbardo: Why ordinary people do evil… or do good:

Świetnym uzupełnieniem tematu jest film “Pięć kroków do tyranii”